آموزش تصویری کار با چوب (منبت)

 

منبت کاری:


واژه منبت به معنای کنده کاری خاص و همراه با خلل و فرج روی چوب است که سابقه ای دیرینه دارد، شاید بتوان آغاز تاریخ منبت کاری را از زمانی دانست که انسان نخستین بار، با ابزاری برنده چوبی را تراشیده است. در حال حاضر هم هنر منبت کاری همچنان رواج دارد و در گوشه و کنار ایران هنرمندان بسیاری بدان مشغولند اما متأسفانه رفته رفته استفاده از نقوش اصیل که شامل طرحهای اسلیمی و ختایی یا گل و بوته است رو به فراموشی می رود و طرحهای خارجی جای آنها را می گیرد. در نوعی از این هنر بجای آنکه زمینه چوب را کنده کاری کنند ونقش مورد نظر را برجسته سازند چوبهای مختلف را با رنگهای گوناگون طبیعی آن بریده پهلوی هم قرارمی دهند. این کار شباهت زیادی به هنر موزائیک دارد. در این گونه جدید از چوبهای شمشاد برای رنگ زرد و عناب برای رنگ قرمز استفاده می کنند. زمینه کار بیشتر از چوب گردو و یا ریشه درختان جنگلی است که خود دارای نقوش زیبایی هستند. مهمترین ماده ای که روی آن منبت کاری می کنند چوب است. این چوب باید محکم و بدون گره باشد. برای این منظور از چوبهای آبنوس، فوفل، بقم، شمشاد، و عناب و گردو، استفاده می کنند. البته آبنوس و بقم چون هم محکمتر و هم چربتر هستند دوام بیشتری دارند اما در ایران بخاطر فراوانی چوب گردو اکثراً از این چوب استفاده می شود.
منبت کاری چوب در شهرهای گلپایگان و اصفهان رونق و رواج درخور و شایان توجه ای دارد.

در دوران قبل از اسلام قطعات بزرگ چوبی به عنوان بخشی از ساختمان به كار می رفته است. در این دوره چوب به عنوان یكی از فراوان ترین مصالح طبیعی نقش مهمی در ساخت ابزار فنی و كشاورزی و حتی وسایل خانگی ایفا می كرده است. >
از دوره سلوكیان آثار چندانی در دست نیست و آثار چوبی دوره اشكانی نیز تا حد زیادی شباهت به دوره هخامنشی دارد. در دوره ساسانی استفاده از كلافهای چوبی در ساختمان متداول می شود. در این دوره نوعی رویه كوبی مربع های چوبی انجام می شده كه نقش هندسی و انتزاعی داشته است. نقوش عبارت بودند ازنقوش انتزاعی، گیاه و حیوان و انسان.





مهمترین وسایل چوبی كه ساخت آنها در قرون اولیه اسلامی متداول بوده عبارتند از كلبه ها و ساختمان های چوبی، كلافهای ساختمانی، ستون چوبی سقف های كاذب چوبی قابدار، وسایل به ساختمان مثل درب و پنجره ، وسایل كاربردی مثل منبر، ابزار آلات صنعتی و كشاورزی.
در آثار چوبی دوره میانی اسلامی كه مربوط به حدود قرون پنجم تا دهم هجری است اجزای ساختمان های چوبی مثل ستون و سقف، وسایل متصل به ساختمان مثل در، پنجره، نرده به میزان زیادی به چشم می خورد ولی آثار كوچكتر مثل جعبه، قاب، رحل، وسایل خانگی، ابزار آلات، وسایل جنگی و شكار نیز كم و بیش وجود دارد.
بیشترین نقوشی كه در منبت این دوران می بینیم عبارتند از : نقوش هندسی، شیارهای موازی، كتیبه، اسامی ائمه (ع )، شكل محرابی ، لچك، ترنج، گل و بوته، ختایی و اسلیمی، شكوفه،برگ ، نخل ، شمسه، حیوان و انسان .
در اكثر آثار چوبی صفوی می توان تحولاتی از لحاظ نقش و شیوه های اجرایی ملاحظه كرد. صنایع دستی چوبی این دوره كه مربوط به حدود قرن 10 و 12 می باشد از لحاظ فنی بسیار ظریف و بادوام و دارای عملكردی مفید و صحیح هستند و از لحاظ هنری بر اساس نقوش و فرهنگی ایرانی ساخته شده اند و از طرفی با دقت و نظم اجرا شده.
آثار این دوره شامل ساختمان های چوبی و اجزای وابسته به آن مثل ستون و سقف و در و پنجره و همچنین شامل وسایل كاربردی مثل رحل، جعبه، قاب، صندلی و ابزار آلات صنعتی و كشاورزی و جنگی است. هنر معرق كه از دوران قبلی آغاز شده و به طور ساده انجام می شد از این زمان تكامل بیشتری می یابد.





منبت كاری دوره میانه اسلامی در حدی بسیار ظریف و باروسازی و ریزه كاری فراوان دیده می شود و پرداخت آن نیز در حد اعلای خود مشاهده می شود. منبت این دوره بر اساس طرح های هندسی، شیارهای موازی، خط ثلث و نسخ، اسلیمی و ختایی به سبك ایرانی، نقوش انتزاعی گیاه و انسان و ترنج و محرابی مشاهده می شود.
هنرهای چوبی بعد از صفویه و به خصوص دوران قاجار نه تنها تكامل فنی نداشت بلكه با افت كیفیت فنی نیز روبرو بود. به طور كلی در آثار چوبی این دوره به دو سبك وجود دارد. بخشی كه در آن سعی شده از روشها و نقوش دوران قبل پیروی شود و بخشی دیگر كه از اصول فنی و هنری آثار چوبی اروپا الهام گرفته شده.
در این دوره به دو نوع منبت بر می خوریم. یكی منبت به شیوه صفوی با عمق كم و طرح ایرانی كه ندرتا" دیده می شود و دیگری منبت به شیوه فرنگی با عمق زیاد و با نقش پیچك اجرا شده كه به میزان زیادتر وجود داشته





مجوز : 56983

تعداد : 2DVD

 

قیمت: 8,000 تومان

 

روش خرید: برای خرید آموزش تصویری کار با چوب (منبت)، پس از کلیک روی دکمه زیر و تکمیل فرم سفارش، ابتدا محصول یا محصولات مورد نظرتان را درب منزل یا محل کار تحویل بگیرید، سپس وجه کالا و هزینه ارسال را به مامور پست بپردازید. جهت مشاهده فرم خرید، روی دکمه زیر کلیک کنید.


خرید آموزش تصویری کار با چوب (منبت)

نوشته شده در تاریخ سه شنبه 16 اسفند 1390    | توسط: حمید    |    | نظرات()